بررسی و نقد مدخل «کتاب آسمانی» دایرة المعارف قرآنی لایدن

کریمپور قراملکی, علی

doi:10.22034/iscw.2024.715503

بررسی و نقد مدخل «کتاب آسمانی» دایرة المعارف قرآنی لایدن

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده

علی کریمپور قراملکی

استادیار، گروه علوم قرآن، جامعه المصطفی، قم، ایران.

10.22034/iscw.2024.715503

چکیده

از زمان نزول قرآن تا به امروز، فهم و درک معانیِ قرآن در بین مسلمانان و غیر مسلمانان، جایگاه ویژه‌ای داشته است. از آنجا که غالب تحقیقات مستشرقان و اهداف آنان، متکی بر ارائه تصویر ناصواب از مفاهیم قرآن به جوامع جهانی است، لذا ارزیابی آثار آنان ضرورت پیدا می‌کند. هدف نوشتار کنونی، ترسیم نقائص پژوهش برخی مستشرقان در زمینه مفاهیمِ بلندِ قرآن است. مقاله «کتاب آسمانی»، اثر رابرت ویسنو اسکای در دایرة المعارف قرآنی لایدن، از جمله مقالاتی است که نویسنده، ضمن تلاش در جلب توجه مخاطب به مفاهیم قرآنی، منظور از «کتاب مکنون، مسّ و مطهرون» را به ترتیب، منحصر در منبع جامع آسمانی، صیانت و ملائکه گزارش می‌کند. نتیجه تحقیق کنونی با روش تحلیلی انتقادی، معطوف به این حقیقت مهم است که مقاله وی، در ارائه گزارش از عقیده مفسران در باره موارد مذکور ناقص است. حاصل جستار کنونی، بر خلاف نظر وی، منتج به این حقیقت است که مراد از آن سه در نظر غالب مفسران شیعی، عبارت از قرآن، فهم و انسان‌های کامل است.

کلیدواژه‌ها

رابرت ویسنو

مستشرقان

مسّ

مطهرون

کتاب مکنون

موضوعات

قرآن

عنوان مقاله English

Review and criticism of the "Heavenly Book" entry of the Leyden Koranic Encyclopaedia entry of the Leyden Koranic Encyclopaedia

نویسنده English

Ali Karimpoor Qaramaleki

Assistant Professor, Department of Quranic Sciences, Al-Mustafa Community, Qom, Iran.

چکیده English

Since the revelation of the Qur'an until today, understanding the meanings of the Qur'an has had a special place among Muslims and non-Muslims. Since most of the researches of Orientalists and their goals rely on presenting an incorrect image of the concepts of the Qur'an to the world society, it is necessary to evaluate their works. The purpose of the current writing is to outline the shortcomings of the research of some orientalists in the field of the high concepts of the Qur'an. The article "Heavenly Book" by Robert Wisno Sky in the Leiden Quranic Encyclopedia is one of the articles in which the author, while trying to attract the audience's attention to the Quranic concepts, explains the meaning of the "Book of Maknoon, Mess and Motaharon" respectively, unique in the source. Jame Asmani, Sayant and Malaake reports. The result of the current research with a critical analytical method is focused on the important fact that his article is incomplete in presenting the opinion of the commentators about the mentioned cases. The result of the present research, contrary to his opinion, leads to the fact that the meaning of those three, in the opinion of the majority of Shia commentators, is the Qur'an, understanding and perfect human beings.

کلیدواژه‌ها English

Robert Wisno

Mustasriqan

Messe

Motaharon

Kitab Maknoon

قرآن کریم، 1387ش، ترجمه مکارم شیرازی، قم، نشر انتشارات نسل جوان.
1. ابن أبی زینب، محمد بن ابراهیم، 1397ق، الغیبة(للنعمانی)، تهران، چاپ اول، نشر صدوق.
2. ابن عربی، 1422، محمد بن علی، تفسیر ابن عربی (تأویلات عبدالرزاق)، بیروت، نشر دار احیاء التراث العربی.
3. ابن منظور، 1408ق، لسان العرب، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ اول.
4. ابوحیان، محمد بن یوسف، 1420، البحر المحیط فی التفسیر، بیروت، نشر دارالفکر.
5. آلوسی، شهاب الدین سید محمود، 1415ق، تفسیر روح المعانی، بیروت، نشر دار الکتب العلمیه.
6. انصاری، مرتضی، 1415، کتاب الطهارة، قم، نشر کنگره شیخ انصاری.
7. بغدادی، علاء الدین محمد بن علی، 1415ق، تفسیر لباب التأویل فی معانی التنزیل، بیروت، دار الکتب العلمیه.
8. بغوی، حسین بن مسعود، 1420ق، تفسیر معالم التنزیل فی تفسیر القرآن، بیروت، نشر دار احیاء التراث العربی.
9. بیضاوی، عبدالله بن عمر، 1418ق، انوار التنزیل و اسرار التأویل، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
10. ثعالبی، عبدالرحمن بن محمد، 1418، تفسیر جواهر الحسان فی تفسیر القرآن، بیروت، نشر دار احیاء التراث العربی.
11. جوهری، ابونصر، 1404ق، صحاح اللغه، بیروت، بیروت، نشر دارالملاک للملایین.
12. حافظیان، ابوالحسن، 1377ش، شرح و تفسیر لوح محفوظ، تهران، انتشارات طبع و نشر.
13. حقی برسوی، اسماعیل بن مصطفی، بی تا، روح البیان، بیروت، نشر دارالفکر.
14. حویزی، عبد علی بن جمعه، 1415ق، تفسیر نور الثقلین، قم، نشر اسماعیلیان.
15. خوئی، سید ابوالقاسم، بی تا، موسوعة الامام الخوئی، بی جا، بی نا.
16. فخر رازی، محمد بن عمر، 1420ق، مفاتیح الغیب، بیروت، نشر دار احیاء التراث العربی.
17. راغب اصفهانی، حسین بن احمد، 1412ق، المفردات فی غریب القرآن، بیروت، نشر دار العلم.
18. رسعنی، عبدالرزاق بن رزق الله، 1429، رموز الکنوز فی تفسیر الکتاب العزیز، عربستان – مکه مکرمه، نشر مکتبه الاسدی.
19. زبیدی، سید مرتضی، 1414ق، تاج العروس من جواهر القاموس، بیروت، نشر دارالفکر.
20. زمخشری، جار الله محمود بن عمر، 1407ق، الکشاف فی تفسیر القرآن، بیروت، نشر دار الکتاب العربی.
21. سبحانی، جعفر، بی تا، مفاهیم القرآن، قم، نشر موسسه امام صادق ع.
22. سیوطی، جلال الدین، 1404ق، الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور، قم، کتابخانه آیه الله مرعشی نجفی.
23. صادقی تهرانی، محمد، 1365، الفرقان فی تفسیر القرآن، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
24. طباطبایی، سید محمد حسین، 1417ق، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، جامعه مدرسین.
25. طبرسی، فضل بن حسن، 1412ق، تفسیر جوامع الجامع، قم، نشر حوزه علمیه قم.
26. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان لعلوم القرآن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، نشر ناصر خسرو.
27. طبری، محمد بن جریر، 1412ق، جامع البیان فی تأویل آی القرآن، جامع البیان فی تفسیر آی القرآن، بروت، نشر دار المعرفه.
28. طریحی، فخر الدین، 1375ش، مجمع البحرین، تهران، نشر کتابفروشی مرتضوی.
29. طوسی، محمد حسن، بی تا، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت، نشر دار احیاء التراث العربی.
30. عسکری، ابوهلال، 1400ق، الفروق فی اللغة، بیروت، نشر دارالآفاق الجدیدة.
31. فراهیدی، خلیل بن احمد، 1410ق، کتاب العین، قم، نشر هجرت.
32. فضل الله، سید محمد حسین، 1419، من وحی القرآن، بیروت، نشر دارالملاک.
33. فیض کاشانی، ملامحسن، 1415ق، تفسیر الصافی، تهران، نشر صدر.
34. فیومی، احمد بن محمد، 1397، المصباح المنیر، تهران، نشر دار الهجره؛
35. قرشی، سید علی اکبر، 1375ش، تفسیر احسن الحدیث، تهران، نشر بنیاد بعثت.
36. قرطبی، محمد بن احمد، 1364ش، الجامع لاحکام القرآن، تهران، نشر ناصر خسرو.
37. کریم پور قراملکی، علی، 1397ش، صیانت از وحی (پاسخ برخی از شبهات مستشرقین)، قم، نشر ادباء.
38. ماتریدی، محمد بن محمد، 1426، تأویلات اهل السنة، بیروت، نشر دارالکتب العلمیه.
39. ماوردی، علی بن محمد، بی تا، النکت و العیون تفسیر الماوردی، بیروت، نشر دارالکتب العلیمه.
40. مصطفوی، حسن، 1360، التحقیق فی کلمات القرآن، تهران، نشر بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
41. مکارم شیرازى، ناصر، 1371ش، تفسیر نمونه، 28جلد، دار الکتب الإسلامیة - ایران - تهران، چاپ: 10.
42. ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، 1429ق، تفسیر القرآن الکریم، ج6، قم، بیدار.
43. موسوی سبزواری، سید عبدالاعلی، 1409ق، مواهب الرحمن فی تفسیر القرآن، بی جا، نشر سماحة آیه الله العظمی سبزواری.
44. Leiden Quran Encyclopedia, second volume, The article "Heavenly Book", Netherlands, Brill Publications, 2005