اسلام شناسی و قرآن پژوهی در جهان معاصر

اسلام شناسی و قرآن پژوهی در جهان معاصر

نقد مبانی مستشرقان در حوزه اختلاف قرائت قرآن

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده
استادیار جامعه المصطفی العالمیه، تهران، ایران.
چکیده
علم قرائت یکی از علوم قرآنی است که نقش بسزایی در فهم قرآن دارد و اختلاف در قرائات، مؤثر در دریافت معانی مختلفی از قرآن خواهد بود. با توجه به اهمیت و ارتباط موضوع اختلاف قرائات با تغییر و تحریف الفاظ قرآن مستشرقان به تحقیق و طرح شبهات در این زمینه پرداخته‌اند. نوشتار حاضر با بهره جستن از روش توصیفی ـ تحلیلی و با رویکرد انتقادی به بررسی مبانی و خاستگاه‌های آرای خاص مستشرقان مشهور از جمله: 1- عدم اعتقاد به حقانیت وحی قرآنی و تأثیر آن در آرای مستشرقان در حوزه اختلاف قراءات، 2- عدم اعتقاد به نبوت پیامبر اکرم (ص) و تأثیر آن در آرای مستشرقان در حوزه اختلاف قراءات، 3- عدم اعتقاد به جمع و تدوین نص قرآن در زمان حیات پیامبر(ص) و تأثیر آن در آرای مستشرقان درحوزه اختلاف قراءات، می‌پردازد. به نظر می‌رسد، آنچه پایه و اساس فکری این دسته از مستشرقان را شکل می‌دهد، در وجه اول، عنادورزی دیرینه‌ی غرب نسبت به مسلمانان می‌باشد که این مسئله در رویکرد قرآن‌پژوهی ایشان نیز به چشم می‌خورد و وجه دیگر، عدم توجه به اصول پژوهش می‌باشد، و به روشنی می‌توان دریافت که هدف مستشرقان از این گونه پژوهش‌ها، شناخت اسلام و قرآن نبوده و نیست. پژوهش‌های مستشرقان در مسئله قرائات قرآن، چه از جهت روش تحقیق، عدم بررسی منابع امامیه و عدم آگاهی کامل از مسئله اختلاف در قرائات، از جمله کاستی‌ها و نواقص غیرقابل قبول مستشرقان می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Criticizing the foundations of Orientalists on the Issue of Qeraat of the Qur'an

نویسنده English

Bagher Riyahimehr
Assistant Professor of the Mustafa International University, Tehran, Iran.
چکیده English

The science of recitation is one of the Quranic sciences that plays significant role in understanding the Quran and differences in recitations will be effective in understanding different meanings of the Quran. According to the importance and connection of the difference of readings with the change and distortion of the words of the Qur'an, Orientalists have researched and raised doubts in this field. Using the descriptive-analytical method and with a critical approach, the present article examines the foundations and origins of certain opinions of famous orientalists .It seems that what forms the intellectual foundation of this group of Orientalists is, firstly, the long-standing hostility of the West towards Muslims, which is also visible in their approach to studying the Qur'an, and on the other hand, the lack of attention to the principles of research. And it can be clearly seen that the aim of Orientalists from such researches was not and is not to know Islam and the Qur'an. The researches of Orientalists on the issue of recitations of the Qur'an, from the point of view of the research method, the lack of investigation of Imamiya sources
 


کلیدواژه‌ها English

Orientalists
differences in readings
sources of Quranic revelation
  Readings(Qerraat)
  1. قرآن کریم با ترجمه دکتر محمدعلی رضایی اصفهانی

    1. إبداح، إقبال، الوحی القرآنی بین المفسرین والمستشرقین، دراسة تحلیلیة مقارنة، عمان- بغداد، دار دجله، 2011
    2. ابن جزری، شمس الدین، منجد المقرئین، قاهره، مکتب القدسی، 1368
    3. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، چ اول، بیروت: مؤسسة تاریخ العربی، 1416ق
    4. ارنست، کارل دابلیو، اقتدا به محمد (ص): نگرشی نو به اسلام در جهان معاصر، ترجمه: قاسم کاکایی، تهران، انتشارات هرمس، چاپ دوم1390
    5. بل، ریچارد، درآمدی بر تاریخ قرآن، بازنگری: ویلیام مونتگمری وات، مترجم: بهاءالدین خرمشاهی، تهران، مرکز ترجمه قرآن به زبانهای خارجی، 1382ش، چاپ اول
    6. بلاشر، رژی، در آستانه قرآن، مترجم: محمود رامیار، قم، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ سوم، 1370ه.ش.
    7. جفری، آرتور، Materials for the history of the text of the Quran، لیدن، J. Brill، چاپ اول، 1937م
    8. خوئى‏، سید ابوالقاسم، البیان فی تفسیر القرآن‏، قم: موسسة احیاء آثار الامام الخوئى، بی‌تا
    9. الدمیاطی، شهاب الدین، اتحاف فضلاء البشر، دار الکتب العلمیه، لبنان، 1427
    10. راغب اصفهانی حسین بن محمد. مفردات، انتشارات دارالمعرفه، چاپ دوم، بیروت، 1404
    11. رامیار، محمود، تاریخ قرآن، تهران: امیر کبیر، چاپ سوم، 1369ش
    12. رشاد، علی اکبر، منطق فهم دین: دیباچه‌واره‌ای بر روش‌شناسی اکتشاف گزاره‌ها و آموزه‌های دینی، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1389ش
    13. زرکشی، محمد بن عبدالله، البرهان فی علوم القرآن، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، مطبعه داراحیاء الکتب العربیه، 1376
    14. زمانی، محمدحسن، مستشرقان و قرآن : نقد و بررسی آراء مستشرقان دربارۀ قرآن، قم: موسسه بوستان کتاب، 1385ش
    15. زمخشری، محمود «الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل»، چ 3، بیروت: دار الکتاب العربی، ‌1407ق
    16. شاکر، محمدکاظم، فیاض، محمدسعید، سیر تحوّل دیدگاههای خاورشناسان در مورد مصادر قرآن، مجله پژوهشهای قرآن و حدیث، شماره ١، سال چهل و سوم، ١٣٨٩
    17. صادقی، تقی، رویکرد خاورشناسان به قرآن، تهران، انتشارات فرهنگ گستر، چاپ اول، 1379ش.
    18. صاری، عبدالله اسماعیل، مقدمتان فی علوم القرآن، نشردکترآرتورجفری، قاهره، 1392
    19. ضیاءالدین عتر، حسین، وحی الله، حقائقه و خصائصه فی الکتاب و السنة، سوریة، دارالغوثا فی الدراسات القرآنیة، چاپ اول، 1430ق
    20. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، بیروت: دارالمعرفه، ۱۴۰۶
    21. فراهیدی، خلیل بن احمد ، کتاب العین ، چاپ دوم ، قم ، نشر هجرت ، 1409ق
    22. قرطبی، محمدبن احمد، الجامع لأحکام القرآن (تفسیر قرطبی)، تهران، ناصر خسرو، چاپ اول، ۱۳۶۴ش
    23. قنبری صفری کوچی، فاطمه، مستشرقان و وحی: نقد دیدگاه مستشرقان نسبت به وحی الهی قرآنی، تهران: بیکران دانش، 1395ش
    24. گلدزیهر، ایگناس، العقیدة الشریعة فی الاسلام، مترجم: محمد یوسف موسی، علی حسن عبدالقادر، مصر، دارالکتب الحدیثه بمصر، چاپ دوم، 1378ه.ق.
    25. گلدزیهر، ایگناس، مذاهب التفسیر الاسلامی، مترجم: عبدالحلیم نجار، مصر، مکتبة الخانجی، چاپ اول، 1374ه.ش.
    26. مراد یحیی، ردود علی شبهات المستشرقین، بی جا، بی‌تا
    27. مؤدب، رضا و دانشگر، مجید، قرآن از نگاه دانشمندان غربی، قرآن پژوهشی خاورشناسان، شماره: 6، سال: 1388
    28. نصری، عبدالله، راز متن (هرمنوتیک، قرائت‌پذیری متن و منطق فهم دین)، تهران: انتشارات سروش، 1389ش
    29. نقره، التهامی، مناهج المستشرقین فی الدراسات العربیه الاسلامیه، تونس، مکتب التربیة العربی لدول الخلیج، چاپ اول، 1985م
    30. نولدکه، تئودور، تاریخ القرآن، مترجم: جرج تامره، بغداد، منشورات الجمل، چاپ دوم، 2008م.

  • تاریخ دریافت 29 مرداد 1401
  • تاریخ پذیرش 09 خرداد 1402
  • تاریخ اولین انتشار 05 مهر 1402
  • تاریخ انتشار 05 مهر 1402