اسلام شناسی و قرآن پژوهی در جهان معاصر

اسلام شناسی و قرآن پژوهی در جهان معاصر

بررسی تطبیقی حقوق شهروندی در گفتمان رساله حقوق امام سجاد(ع) و گفتمان لیبرالیسم

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه زبان شناسی و زبان های خارجی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 دانش‌آموخته پسادکتری، الهیات، علوم قرآن و حدیث، استاد مدعو دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران.
چکیده
رهیافت‌ها به حقوق شهروندی در نظام‌های گفتمانی متفاوت است. این مفهوم به عنوان رویکردی نوین به انواع حقوق آدمیان در زیست اجتماعی برای سامان بخشی همکنشی اجتماعی و نهادی افراد است. رساله حقوق امام سجاد (ع) با قرارگرفتن در گفتمان دین اسلام با مفصل بندی بر طبق کلان روایت مبتنی بر توحید، نبوت و معاد در فرازهایی با بیان جمله‌های توصیه‌ای در قالب امر و نهی با سویه حکمی و اخلاقی به آن پرداخت. در این گفتمان آموزه‌ها به گونه امر تکلیفی به مؤمنان بازنمایی شده که موظف به انجام یا ترک آن هستند. این مفهوم درگفتمان لیبرالیسم با بن مایه انسان محورانه و مؤلفه‌های در پیوند با آن برداشت ویژه‌ای از آن ارائه کرد و تلاش کرد با ترسیم مفصل بندی‌های منطبق با بینش خود به روایت‌گری از نیازها و خواسته‌های انسان درقالب حقوق شهروندی در زیست اجتماعی نماید. جستار حاضر با شیوه توصیفی و تحلیل گفتمانی با بهره‌مندی از اسناد کتابخانه‌ای تلاش کرد برداشت‌های ناهمسان گفتمان رساله حقوق امام سجاد(ع) و لیبرالیسم را بررسی و برداشت‌ها و روایت‌های‌ مختلف هرکدام را تبیین نماید.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

A comparative study of citizenship rights in the discourse of Imam Sajjad's treatise on law and the discourse of liberalism

نویسندگان English

Behzad Moridi 1
Ghasem Mohseni mari 2
1 Assistant Professor, Department of Linguistics and Foreign Languages, Payam Noor University, Tehran, Iran.
2 Post-doctorate student, theology, Qur'anic and Hadith sciences, visiting professor at Islamic Azad University, Islamshahr, Iran.
چکیده English

Approaches to citizenship rights are different in discursive systems. This concept is a new approach to all kinds of human rights in social life to organize the social and institutional interaction of people. Imam Sajjad's treatise on the rights of Imam Sajjad (a.s.) was placed in the discourse of Islam by detailing according to the general narrative based on monotheism, prophethood and resurrection, in some parts by expressing recommendations in the form of commands and prohibitions with a moral and judgmental aspect. In this discourse, the teachings are presented to the believers as a task that they are obliged to do or leave. This concept in the discourse of liberalism with its human-centered basis and the components connected with it presented a special understanding of it and tried to narrate the needs and desires of human beings in the form of citizenship rights in life by drawing articulations in accordance with his vision. socialize The present essay tried to analyze the disparate understandings of Islamic discourse based on Imam Sajjad's (a.s.) treatise on rights and liberalism and explain the different understandings and narratives of each of them with the descriptive method and discourse analysis with the benefit of library documents.

کلیدواژه‌ها English

Islam
citizenship rights
law treatise
discourse
liberal
  1. قرآن کریم.
  2. نهج‌البلاغه، (1373). ترجمه عبدالمحمد آیتی.
    1. آربلاستر، آنتونی، (1377). لیبرالیسم غرب؛ ظهور و سقوط. ترجمۀ عباس مخبر، تهران. نشر مرکز.
    2. آقاگلزاده، فردوس (1386). تحلیل گفتمان انتقادی و ادبیات. ادب پژوهی. ش 1، 17-27.
    3. آقایی، بهمن (1379)، فرهنگ حقوقی بهمن. تهران. کتابخانه گنج دانش.
    4. آشوری، داریوش (1373). دانشنامه سیاسی. چ 3. تهران. مروارید.
    5. آفنداک، خلی (1385). حقوق شهروندی و قضایی: مجموعه مقالات حقوق شهروندی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد ماکو.
    6. آیزنک، مایکل (1387). مبانی شناخت انسان. ترجمه ب. کوشا. قم. موسسه فرهنگی و اطلاع‌رسانی تبیان.
    7. ابراهیمی، طیبه و سمیعی، لیلا (1389) حقوق شهروندی اقلیت‌های دینی در قرآن و رساله حقوق امام سجاد). پژوهش در آموزش زبان و ادبیات فارسی. دوره 5، ش 14، 68-86.
    8. امام سجاد (ع)(1386). رساله حقوق. ترجمه و شرح علی‌محمد حیدری نراقی، قم: انتشارات مهدی نراقی.
    9. امام سجاد (1387). صحیفه سجادیه. ترجمه سید صدرالدین صدر بلاغی، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
    10. انیس، ابراهیم و دیگران (1372). المعجم الوسیط. تهران. دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
    11. ابن بابویه، محمد بن على (1376). الامالی. چ 6، تهران. کتابچی.
    12. ابن‏شعبه حرّانى (1414 ق). تحف‏العقول. تصحح علی اکبر غفاری، قم: جامعه مدرسین.
    13. اونیل، پاتریک (1391). مبانی سیاست تطبیقی (نظام­های سیاسی تطبیقی). ترجمه سعید میرترابی. تهران. نشر قومس.
    14. ایزوتسو، توشیهیکو (1361). خدا و انسان در قرآن. ترجمه احمد آرام. تهران. شرکت سهامی انتشار.
    15. بشیریه، حسین (1374). ده گفتار در فلسفه و جامعه‌شناسی سیاسی. تهران. مؤسسه نشر علوم نوین.
    16. بشیریه، حسین (1381). درس­های دموکراسی برای همه، تهران. انتشارات نگاه معاصر.
    17. بیتام، دیوید و کوین بویل (1379). دموکراسی چیست؟ ترجمه شهرام نقش تبریزی. تهران. انتشارات ققنوس.
    18. بیرو، آلن (1380)، فرهنگ علوم اجتماعی، ترجمه باقر ساروخانی، تهران: کیهان.
    19. پیشوایی، مهدی (1385). سیره پیشوایان، نگرشی بر زندگانی اجتماعی. سیاسی و فرهنگی امامان معصوم (ع). چ 20، قم. نشر توحید.
    20. ثابت سعیدی، ارسلان (1388). کلیات حقوق. تهران. پیام نور.
    21. حاجی‌پور، رضا (1389). آموزش شهروندی (آنچه شهروندان باید بدانند). تهران: انتشارت فرهنگ سبز.
    22. حر عاملی، محمد بن حسن (بی‌تا). وسایل الشیعه. بیروت. دار احیاء التراث العربی.
    23. حنایی کاشانی، محمدسعید (1376). نامه فرهنگ. ش 28.
    24. جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1378). مبسوط در ترمینولوژی حقوق. تهران. کتابخانه گنج دانش.
    25. جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1372). ترمینولوژی حقوق. تهران: کتابخانه گنج دانش.
    26. داوری، رضا (1376). تساهل و تسامح. نامه فرهنگ. ش 28.
    27. دروتیه، ژان فرانسوا (1382). علوم انسانی گستره شناخت‌ها. ترجمه مرتضی کتبی و دیگران. تهران: نشر نی.
    28. راش، مایکل (1377). جامعه و سیاست، ترجمه منوچهر صبوری، تهران: انتشارات سمت.
    29. صالحی، اکبر؛ محمدی پویا، فرامرز و ترکاشوند، سینا (1389). ارائه الگویی برای تربیت شهروند تراز جامعه اسلامی بر اساس رهیافت‌هایی از رساله الحقوق امام سجاد، تربیت اسلامی، دوره 14، ش 30، 101- 154.
    30. صدوق، محمدبن على (1400 ق). الامالى. بیروت. اعلمى.
    31. صدوق، محمدبن على (1362). الخصال. قم. انتشارات اسلامى.
    32. فرکلاف، نورمن (1379). تحلیل انتقادی گفتمان، ترجمه فاطمه شایسته پیران و دیگران، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
    33. فرمهینی فراهانی، محسن (1389). فرهنگ توصیفی علوم تربیتی، تهران. شباهنگ.
    34. فرانزوی، استفن ال (1381). روان‌شناسی اجتماعی، ترجمه مهرداد فیروزبخت، منصور قنادان، تهران: رسا.
    35. قاسم پور خوشرودی، عرفانه و صفار حیدری، حجت (1394). مطالعه وضعیت و موانع توجه به مؤلفه‌های تربیت شهروند اسلامی در دانشگاه (مطالعه موردی دانشگاه مازندران) (بر اساس نهج‌البلاغه). فرهنگ در دانشگاه اسلامی، ش 2، 297-273.
    36. کاتوزیان، ناصر (1377). فلسفه حقوق، تعریف و ماهیت حقوق. تهران. شرکت سهامی انتشار.
    37. کوهن، کارل (1373). دموکراسی، ترجمه فریبرز مجیدی، تهران. انتشارات خوارزمی.
    38. گرنستن، موریس (1376)، تساهل و تسامح، نامه فرهنگ: ش 28.
    39. گولد، جولیوس، ویلیام ال (1372). فرهنگ علوم اجتماعی، گروه مترجمان. تهران. مازیار.
    40. مجلسى، محمدباقر (1360)، بحارالانوار، تهران: اسلامیه.
    41. مسعودی، علی ابن الحسین (1373). اثبات الوصیه لامام علی بن ابی طالب. نجف. المطبع الحیدریه، چاپ چهارم.
    42. مصباح، محمدتقى (1383). حقوق و سیاست در قرآن. قم. مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینى.
    43. مصباح، محمدتقی (1386). نظریه حقوقى اسلام، قم: مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینى.
    44. نوابخش، مهرداد (1385). بررسی مفهوم شهر و شهروندی از دیدگاه جامعه‌شناسی. مجله جامعه‌شناسی، شماره 5، 11-30.
    45. ون دایک، تئون (1383). مطالعاتی در تحلیل گفتمان از دستور متن تا گفتمان کاوی انتقادی. ترجمه پیروز ایزدی و همکاران، تهران: مرکز مطالعات تحقیقات رسانه‌ها.
    46. یورگنسن، ماریان و فیلیپس لوئیز (1389). نظریه و روش در تحلیل گفتمان. ترجمه هادی جلیلی، تهران: نشر نی.
    47. یزدانی، فاطمه، شریفی، اصغر و ایمانی، محمدنقی (1397). ارائه الگوی برای تربیت شهروند حرفه‌ای در آموزش‌وپرورش ابتدایی کشور. رهبری و مدیریت آموزشی. دوره 12، ش 2، 255-241.

     

    1. Turner, B. S. (2006), "Global Sociology and the Nature of Rights", Societies Without Borders 1 (1): 1-52.

  • تاریخ دریافت 16 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 02 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 07 بهمن 1403
  • تاریخ اولین انتشار 07 بهمن 1403
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1403