اسلام شناسی و قرآن پژوهی در جهان معاصر

اسلام شناسی و قرآن پژوهی در جهان معاصر

مطالعه تطبیقی دیدگاه های نوال السعداوی و زینب الغزالی درباره وضعیت اجتماعی زنان و حقوق آنان در اسلام

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای رشته مطالعات زنان، حقوق زن در اسلام، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 استادیار گروه مطالعات خانواده و زنان، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا س، تهران، ایران
چکیده
یکی از اساسی ترین مقوله های حیات بشری مسأله‌ی زنان است به میزان توجه به موضوع زنان، جامعه از سلامت و پویایی و تعالی برخوردار میگردد و بدون اهتمام و تلاش به مسایل این گروه امکان برخورداری از نسلی سالم، خلاق پرتحرک و پویا وجود ندارد ؛ چرا که زنان نیمی از پیکره‌ی جامعه هستند و تأثیری مستقیم در سعادت و شقاوت نیم دیگر این پیکره دارند لذا پرداختن به سیمای زن در آثار بسیاری از شاعران و نویسندگان دیده میشود زن به مثابه‌ی حقیقتی محض در سخن آنها تجلى بسیاری از اسطوره ها، مضامین و معانی وسیع همچون زیبایی عشق و نیمه ناتمام روح آدمی بوده است. از جمله نویسندگانی که توجه به موضوع زن و ترسیم سیمای زن در آثارش در ادبیات معاصر بسیار بارز است، نوال سعداوی و زینب الغزالی می باشد. به نظر این دو ، دلیل اصلی اسارت و زیر دست بودن زن عرب را مولود نظام طبقاتی مرد سالاری است. سعداوی و زینب الغزالی با طرح مسأله‌ی زن، آن هم از دیدگاه جنسی که کمتر کسی به آن پرداخته بود ابداع کننده بحث جدیدی در بین محافل بوده اند. آنها با ارتباط دادن این مسأله به دیگر جنبه های زندگی، اجتماعی گستره‌ی پهناوری را در چارچوب های نظری خودشان گنجاندند. در این تحقیق با روش تحلیلی توصیفی و به شیوه تطبیقی بررسی جایگاه زن در اسلام از منظر این دو خواهیم پرداخت و نکات اشتراکی آن دو که عبارتند از: سکسوالیته و بعد جنسی،زن و بیولوژی،زن و روان شناسی،زن و جامعه، زن و جنسیت و نقاط افتراقی اندیشه های آنها که شامل موارد زیر می شود: زن و آزادی و زن دین و اخلاق را روشن خواهیم ساخت.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A comparative study of the views of Nawal Al-Saadawi and Zainab Al-Ghazali about the social status of women and their rights in Islam

نویسندگان English

Sakineh Ganjkhanlou 1
Mohsen Badreh 2
1 PhD student in women's studies, women's rights in Islam, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
2 department of women family studies, Faculty of social sciences and economics, Alzahra university, Tehran, Iran
چکیده English

One of the most basic categories of human life is the issue of women. To the extent that the issue of women is paid attention to, the society will enjoy health, dynamism, and excellence, and without attention and effort to the issues of this group, it is not possible to have a healthy, creative, active and dynamic generation. ; Because women are half of the body of the society and have a direct effect on the happiness and misery of the other half of this body, therefore dealing with the image of women can be seen in the works of many poets and writers, women as pure truth in their words, the manifestation of many myths. It has broad themes and meanings such as the beauty of love and the unfinished half of the human soul. Saadawi and al-Ghazali are among the authors whose attention to the issue of women and the depiction of women's faces in their works are very evident in contemporary literature. According to these two, the main reason for Arab women's captivity and subjugation is the patriarchal class system. Saadawi and al-Ghazali have created a new discussion among the circles by proposing the issue of women, that is, from the point of view of sex, which few people have addressed. By relating this issue to other aspects of life, they included a wide range of social in their theoretical frameworks. The points they have in common are: sexuality and the sexual dimension, women and biology, women and psychology, women and society, women and gender, and the points of difference in their thoughts, which include the following: women and freedom, women, religion and ethics. We will clarify.

کلیدواژه‌ها English

Nawal Saadawi
Zainab al-Ghazali
rights
position
woman
  1. بابازاده، علی‌اکبر(١٣٦٨). مسایل ازدواج و حقوق خانواده. چاپ اول. قم: مؤسسه سید الشهداء (ع).
  2. باقری، خسرو(۱۳۸۲). مبانی فلسفی فمینیسم. تهران: وزارت علوم تحقیقات و فناوری، دفتر برنامه ریزی اجتماعی و مطالعات فرهنگی.
  3. بدیع یعقوب، امیل (۱۹۸۸). المفصل المعجم فی الأدب اللغة. بیروت: دار العلم للملایین.
  4. تکیه‌ای، سید مهدی(۱۳۷۵). مصر. تهران: انتشارات وزارت امور خارجه.
  5. الجوادی، محمد(۱۹۹۵). مذکرات المرأة المصریة. القاهرة: دار الشروق، الطبعة الأولى.
  6. جواهرکلام، علی(۱۳۲۰). تاریخ مصر و خاندان محمد علی بزرگ. تهران: چاپ خودکار ایران.
  7. الخفاجی، محمد عبدالمنعم (۱۹۹۲). قصة الأدب، الجزء الثالث. الطبعة الأولى بیروت: دار الجیل.
  8. دفتر برنامه ریزی وزارت امور خارجه(۱۳۷۳). احزاب سیاسی مصر. تهران: وزارت امور خارجه مؤسسه چاپ و انتشارات.
  9. سعداوی، نوال(۱۳۵۹)الف. چهره‌ی عریان زن عرب. ترجمه‌ی مجید فروتن و رحیم مرادی. تهران: انتشارات روزبهان.
  10. سعداوى، نوال(۱۹۹۰) (ب). دراسات عن المرأة والرجل فی المجتمع العربى . بیروت: المؤسسة العربیة للدراسات والنشر، الطبعة الثانیة.
  11. شادلو، شیده(۱۳۷۷). سیمای زن در جهان مصر. تهران: انتشارات زیتون.
  12. صبری، محمد(۱۹۲۶). تاریخ مصر الحدیث من محمدعلى إلى الیوم. الطبعة الأولى. القاهرة: دار الکتب المصریة،.
  13. طباطبایی، علامه محمدحسین(بی تا). تعدد زوجات و مقام زن در اسلام. قم: انتشارات آزادی.
  14. عوده، محمد عبدالله؛ یاسین الخطیب، ابراهیم(۱۹۸۹). تاریخ العرب الحدیث. عمان: الأهلیة للنثر و التوزیع.
  15. الغزالی، زینب(١٣٨٤). مشکلات اشباب و الفتیات. چاپ سوم. قم: انتشارات جامعه مدرسین.
  16. الغزالی، زینب(۱۹۹۷). روزهای دعوت اسلامی و روزهای خاطره. چاپ سوم. قم: سازمان چاپ و نشر دار الحدیث.
  17. مکارم شیرازی، ناصر(۱۳۷۵). تفسیر نمونه. جلد چهاردهم. چاپ شانزدهم. تهران: دار الکتب الاسلامیة.
  18. مهریزی، مهدی(۱۳۸۲). شخصیت و حقوق زن در اسلام. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
  19. واحد خواهران دفتر تبلیغات اسلامی(۱۳۷۱). منزلت زن. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
  20. واحد خواهران دفتر تبلیغات اسلامی(1391). نامه‌های زینب غزالی به دختران مسلمان. چاپ سوم. تهران: انتشارات اسلامی
  21. واحد خواهران دفتر تبلیغات اسلامی(۱۳۵۹). نظرات فی کتاب الله. چاپ دوم. قم: دار الشریف الرضی للنشر.
  22. واحد خواهران دفتر تبلیغات اسلامی(١٩٧٦). اسماء الله الحسنی. چاپ سوم. بیروت: دار الفکر.

  • تاریخ دریافت 12 تیر 1402
  • تاریخ بازنگری 21 مهر 1402
  • تاریخ پذیرش 29 فروردین 1403
  • تاریخ اولین انتشار 01 شهریور 1403
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1403