اسلام شناسی و قرآن پژوهی در جهان معاصر

اسلام شناسی و قرآن پژوهی در جهان معاصر

شناسایی خوانش قرآن بسندگان معاصر اهل سنت درباره جایگاه و احکام زنان

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
چکیده
تاملات انتقادی برخی از اهل حدیث، منجر به تجدید نظر در حجیت سنت و اعتبار حدیث گردید. ایشان که به جریان قرآن بسندگان تعلق دارند در شکل افراطی‌اش، هرگونه حجیت برای سنت و اعتبار برای حدیث را سلب کردند. براین مبنا دیگر حدیث جایگاه و نقشی در تفسیر قرآن کریم و استخراج احکام شرعی نداشته و صلاحیت مرجعیت و منبعیت در طول قرآن را از دست می‌دهد. از دیدگاه ایشان «بیان‌ القرآن فی داخل‌القرآن» و «القرآن کتاب مبین فی ذاته» است. قطعا با چنین رویکردی جایگاه زنان و احکام ایشان غیراز دیدگاه ها و رویکردهای رایج می‌گردد. جریان قرآن گرایان افراطی (قرآنیون/ اهل‌القرآن) بر اساس عدم حجیت، وحیانی نبودن، تفرقه آفرین بودن سنت وحدیث و اصولی چون تمرکز بر معنای لغت‌و.... نظام فقهی و شرعی خاصی نسبت به زن و جایگاه او ترسیم کرده‌ است که بسیار منطبق بر خصوصیات دنیای مدرن و نظام زنانه‌ای است که بسیار شبیه فمنیزم می نماید.

تازه های تحقیق

جریان نواندیش و تجدید نظر طلب قرآن بسندگان و در شکل افراطی اش یعنی قرآنیون/ اهل القرآن که تنها منبع معرفت بخش معتبر را در قرآن خلاصه کرده اند، وقتی به حوزه زنان در قرآن وارد می شوند بر اساس مبانی خود برداشت های خاصی دارند بگونه ای که با جریان رایج در تقابل قرار می گیرد و مباحث خوزه فمینزم را تداعی می کنند. از آنجا که خطابات قرآنی تفاوتی بین زن و مرد قائل نیست و هر دوی ایشان را شامل می شود بنابر این احکام شرعی نسبت به مردان و زنان مساوی می باشد بنابر این زنان جنس دوم محسوب نشده بلکه همچون مردان می توانند در اجتماع ظاهر گشته و تمام کارکردهای او را بعهده بگیرند مگر اموری که از تفاوت در جنسیت آنها ناشی می شود. بر اساس قرآن کریم حقوق زن و مرد برابر است بنابر این هرآنچه بر زنان حرام است بر مردان نیز حرام و هرآنچه برای مردان مباح است برای زنان نیز مباح است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Identifying the Quranic Interpretation of Contemporary Sunni Sufficiency Scholars on the Status and Rulings of Women

نویسندگان English

Samad Momeni 1
Mohammad Mahdi Taqhdisi 2
Seyyedah Fatemeh Hosseini Mirsafi 3
1 Doctoral student of Quran and Hadith Sciences, Imam Khomeini (RA) Shahrari Memorial Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, Yadgar Imam Khomeini (RA) Shahrari Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, Yadgar Imam Khomeini (RA) Shahrari Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

Critical reflections by some hadith scholars have led to a reconsideration of the authenticity of tradition and the validity of hadith. Those who belong to the extreme form of the Quran-sufficiency movement deny any authenticity to tradition and validity to hadith. On this basis, hadith no longer has a place and role in the interpretation of the Holy Quran and the extraction of Islamic rulings, and it loses its competence as a reference and source alongside the Quran. From their point of view, "the explanation of the Quran is within the Quran" and "the Quran is a self-explanatory book." Certainly, with such an approach, the position of women and their rulings will be different from the prevailing views and approaches. The extremist Quranic movement (Quranists/ Ahl al-Quran), based on the non-authenticity, non-revelatory nature, divisive nature of tradition and hadith, and principles such as focusing on the lexical meaning, has outlined a specific legal and religious system regarding women and their status that is highly compatible with the characteristics of the modern world and a female system that is very similar to feminism.

کلیدواژه‌ها English

Quran Sufficiency
Interpretation. Quran Sufficiency
Quranists
Ahl al-Quran
Interpretation
  1. قرآن کریم

    1. آقایی، سید علی، 1389ش« قرآن بسندگی و انکار حجیت حدیث: بررسی خاستگاه و اندیشه های اهل قرآن/ قرآنیون»، مجله معرفت کلامی، سال اول، پاییز، شماره 3.
    2. ابن قرناس، ( 2008 م)، الحدیث و القرآن. بغداد : الجمل.
    3. ابن قرناس، (2015م)، الشرعه والمنهاج، جلد2. بغداد: الجمل.
    4. الهی بخش، خادم حسین،1421ق، القرآنیون و شبهاتهم حول السنه،طائف: مکتبه الصدیق.
    5. اخوان مقدم، زهره،1396ش، «قرآنیون و منبع شناسی»، فصلنامه سفینه، شماره 57، ویژه قرآن بسندگی، زمستان.
    6. بابایی، علی اکبر،1391ش،« مکاتب تفسیری»، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه،ج2.
    7. شحرور، محمد، 1990م/1410ق، الکتاب و القرآن ؛ قراءه معاصره.دمشق: الاهالی.
    8. شحرور، محمد، 2000م/1420ق، نحو اصول جدیده للفقه الاسلامی؛ الفقه المراءه، الطبعه الاولی. دمشق: الاهالی .
    9. شرابی، هشام، 1927م، «روشنفکران عرب و غرب»، مترجم: عالم، عبدالرحمن، 1368ش، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی.
    10. خاکپور، رحیم،1396ش،« السنه قاضیه علی کتاب الله... در ترازوی نقد علمای اهل سنت»دوفصلنامه کتاب قیّم، سال هفتم، شماره هفدهم. پاییز و زمستان 1396ش. صص202-220.
    11. دلیر، مهدی، 1399ش، نواندیشان عرب به دنبال احقاق حقوق زنان، دین آن لاین
    12. روشن ضمیر، محمدابراهیم،1390ش، «جریان شناسی قرآن بسندگی»، تهران: انتشارات سخن.
    13. عزالدین، نیازی، 1997م، دین الرحمن النظریه، الطبعه الاولی. بیروت: بیسان.
    14. عزالدین، نیازی، 1998م، دین السلطان البرهان، الطبعه الاولی. بیروت: بیسان.
    15. ظفرالله رندهاو، خالد،1386ش، « تالیفات حجیت سنت در شبه قاره»، مترجم سید زوار حسین نقوی، مجله تخصصی الهیات و حقوق، پائیز1386ش.
    16. محمدی، زهرا؛ محمدی، محمد عیسی، پائیز و زمستان 1399ش، نقد و بررسی رویکرد انسان شناسی محمد شحرور در باب عدالت جنسیتی، مطالعات اندیشه معاصر مسلمین، ص319-350
    17. مومنی، صمد، 1401ش،« نقدِ مبانیِ قرآنیونِ اهلِ سنت ِمعاصردرباره نفی معجزاتُ النبی» دوفصلنامه مطالعات اندیشه معاصر مسلمین، دوره 8، شماره15، بهار وتابستان 1401ش.
    18. هاشمی علی­آبادی، سیداحمد؛  داورپناه، محمدمهدی، 1398ش،  بررسی و نقد مبانی فکری قرآنیون در مورد قرآن بسندگی و نابسندگی سنت رسول اکرم صلی الله علیه وآله با تکیه بر آراء دکتر احمد صبحی منصور، آینه معرفت، سال نوزدهم، زمستان ،1398ش، شماره 61
    19. https://www.shahrour.org
    20. https://www.samerislamboli.com
    21. https://www.ahl-alquran.com
    22. https://www.lib-books.com
    23. https://www.dinonline.com
    24. https://facebook.com
دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 3
فروردین 1402
صفحه 203-230

  • تاریخ دریافت 24 دی 1401
  • تاریخ بازنگری 18 اسفند 1401
  • تاریخ پذیرش 06 مرداد 1402
  • تاریخ اولین انتشار 30 شهریور 1402
  • تاریخ انتشار 30 شهریور 1402