نوع مقاله : علمی پژوهشی
تازه های تحقیق
در بررسی رجزهای عاشورایی حضرت عباس (ع) بر اساس نظریۀ فرکلاف و در پاسخ به پرسشهای مطرح شده در این پژوهش دریافتیم که:
سطح توصیف: در کاوش انتقادی رجزهای حضرت عباس (ع) در روز عاشورا این نتیجه حاصل شد که اسلوبهای کلامی مانند اسمیه یا فعلیه آوردن جملات، استفاده از انواع اسالیب انشائی مانند قسم، نهی و امر و یا کاربرد محسنات لفظی و معنوی، همگی در جای خود و به شکل هدفمند و هماهنگ با مقتضی حال به کار برده شده است. یعنی کلام آن حضرت کاملا در خدمت القای معنا بوده است. آنجایی که معنای بسیار مهمی را میبایست به مخاطب القا کند تا به جان او بنشیند، از کلام موکد یا قسم و مقسمبههای مکرر استفاده کرده است. کاربرد انواع صنایع لفظی مانند تکرار و جناس اشتقاق بر زیبایی ظاهری رجز میافزاید. استفاده از محسنات معنوی مانند تشبیه و استعاره در این رجزها نسبتا اندک است، اما آنچه که آمده، همگی در خدمت القای معانی عمیق متن به خوانشگر بوده که زیبایی ادبی خاصی به این رجزها بخشیده است.
سطح تفسیر: ارتباط بینامتنی مشهودی میان رجزهای حضرت عباس (ع) در روز عاشورا با خطبۀ ایشان (ع) در روز هشتم ذیحجه وجود دارد. محتوای این خطبه تحت تاثیر آیات قرآن و نیز سخنان پیامبر اکرم (ص)، امام علی (ع) و امام حسن (ع) بوده است. در بافت موقعیتی، شرایط حاکم بر عاشورای سال 60 هجری به لحاظ مکانی و زمانی بررسی شد و روابط بین شخصیتهای حاضر در رجزها که از نوع رابطۀ عبد و مولا و یا رابطۀ افتخارآفرین اجداد برگزیده و مطهر وی با بازماندۀ دلیر بود، بررسی شد. در برخی موارد این رابطۀ از نوع خصومت دینی بوده است. همچنین در این سطح به منظومۀ فکری حضرت عباس (ع) که بر مبنای گفتمان شیعه در باب امامت شکل گرفته و تاثیرش را در رجز به وضوح نشان داده است، اشاره شد.
سطح تبیین: در کشف ایدئولوژی حاکم بر رجزها بیان شد که خلافت الهی در میان نسل پیامبر (ص) قرار گرفته و امام حسین (ع) در این راستا مظلوم واقع شده است. رجزها در پی تغییر و باتولید دانش زمینهای مخاطبان در انتخاب رهبر دینی و بازبینی اقدامات مسلمانان بر اساس دین محوری بوده است. این گفتمانها سلطه و قدرت حاکم را در جای نامشروع میداند و به مخاطب القا میکند که حاکمیت دینی و سیاسی جامعه باید در دست برگزیدگان الهی قرار بگیرد. از گفتمان حاکم بر این رجزها استنباط میشود که باید برای ایجاد تغییرات اساسی و مهم در جامعه، قدمهای شایستهای برداشت و مجاهده فداکارانه در راه حق، از ملزومات برپایی آن است.
عنوان مقاله English
نویسندگان English
Linguistics in the 20th century has played an effective role in the new approaches of literary criticism. As a result, it has caused the growth of scientism in the field of text analysis and finally the emergence of new schools in stylistics, including discourse analysis. One of the most famous theories of critical discourse analysis is Norman Fairclough's theory. This theory examines the situational context and intertextual context of texts with a deep look that goes beyond the formulation of the text and expresses its impact on the institutions of society and the background knowledge of the audience and their relationship with the ruling power and ideology. In this article, the authors are trying to analyze the epic poems of Hazrat Abbas (PBUH) on the day of Ashura using the descriptive-analytical method and based on Farklough's critical discourse analysis theory. The results of the research show that the use of verbal styles and rhetorical elements in these poems is appropriate to the needs of the audience and in the service of inducing the author's intended meanings. The verses of the Quran have a visible effect on these verses, and the singer's belief in the intellectual system of the Shia Imamate clearly shows itself in these epic poems. The ruling ideology of the Rajas is in conflict with the ruling ideology of the majority of the society at that time. What, these poems seek to convince the audience that sovereignty is a divine right, the position of its establishment must be legitimate and in the House of Imamate, and one of the consequences of this legitimacy is striving in the way of God and creating epics.
کلیدواژهها English
