اسلام شناسی و قرآن پژوهی در جهان معاصر

اسلام شناسی و قرآن پژوهی در جهان معاصر

تفسیر اجتماعی قرآن به مثابه روش در توانمندسازی خانواده

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، عضو هیئت علمی گروه شیعه شناسی و معارف اسلامی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری رشته مدرسی معارف اسلامی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران
چکیده
مسائل و نیازهای اجتماعی، جهان اسلام در قرن معاصر به ویژه مفسران اجتمـاعی شیعه را بـه چاره‌اندیشی واداشت. مفسران اجتماعی قرآن با شناخت نیازها و مسائل جامعه اسلامی، درمان را در بازگشت به قرآن و مراجعه به تفسیر با نگرش اجتماعی و مسائل روز به گونه‌ای کـه پاسخگوی نیازهای زمانه باشد، یافتند. هدف اصلی این پژوهش بررسی تفسیر اجتماعی قرآن به مثابه روش در توانمندسازی خانواده است. در این روش تفسیری، مفسّر با توجه به مشکلات جامعه می‌خواهد از دل قرآن کریم برای حل معضلات جامعه کوشش کند وآموزه‌های اجتماعی دین را در متن زندگی مردم قرار دهد و با برجسته کردن پیام‌ها و احکام آن، راه حیات جدیدی را در پیش روی مسلمانان قرار دهد. یکی از مواردی که این روش تفسیر می‌تواند به جامعه کمک کند، توانمندسازی خانواده است به طوری‌که به اعضای خانواده در مسائلی نظیر، تشکیل محکمه خانوادگی، گســترده کردن شبکه خانواده، رعایت اصل مشاوره، تعهد و صداقت و سایر موارد کمک کند و مدل‌های را نیز معرفی می‌کند. این نوشتار، با ابزار فیش‌برداری و با مراجعه به کتابخانه و به روش توصیفی- تبیینی انجام پذیرفته است.

تازه های تحقیق

با توجه به آنچه در متن مقاله بدان اشاره شد این نتیجه حاصل می‌گردد که:‌

1-تفسیر اجتماعی قرآن به مثابه روش، تفسیری است که در سده‌ی اخیر شکل گرفته و پیش از این در میان تفاسیر سابقه نداشته است. هدف این نهضت جدید تفسیری، از یک‌سو، آن بوده که آموزه‌های اجتماعی دین را در متن زندگی مردم قرار دهد و با برجسته کردن پیام‌ها و احکام آن، راه حیات جدیدی را در پیش روی مسلمانان قرار دهد و از سوی دیگر، با آنچه باعث انحطاط و عقب‌ماندگی مسلمانان گشته، مبارزه کند.

2- تفسیر اجتماعی قرآن به مثابه روش، تفسیری است که می‌تواند به توانمندسازی خانواده در زمینه‌های اخلاقی، آموزشی ، تقویت بنیادین اعتقادات، تقویت بنیان خانواده، کمک شایانی کند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Social Quranic Interpretation as a Method for Family Empowerment

نویسندگان English

Moslem Taheri Kal Kashondi 1
Atefe Andarza 2
1 Assistant Professor, Faculty of Shi'a Studies and Islamic Studies, University of Tehran
2 Ph.D. Student, Department of Teaching Islamic Studies, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده English

The social issues and needs of the Islamic world in the contemporary century have prompted social Shi'a interpreters to engage in critical reflection. Recognizing the needs and challenges of Islamic society, social Quranic interpreters have found the remedy in returning to the Quran and adopting a social and contemporary approach to interpretation, one that responds to the demands of the times. The primary objective of this research is to examine social Quranic interpretation as a method for family empowerment. In this interpretive approach, the interpreter, considering the problems of society, seeks to extract solutions from the Holy Quran for the community's ills, placing the social teachings of religion within the context of people's lives. By highlighting its messages and commandments, this approach presents a new path to life for Muslims. One area where this interpretive method can contribute to society is family empowerment, providing guidance to family members on issues such as establishing family courts, expanding family networks, upholding the principle of consultation, commitment, and honesty, and introducing various models. This research was conducted using a descriptive-analytical approach and the data collection method of note-taking from library resources

کلیدواژه‌ها English

Social Interpretation
Quran
Method
Family
Empowerment
  1. قرآن کریم

    1. آقایی، محمدرضا، (۱۳۸۸)، «روش‌شناسی تفسیر اجتماعی قرآن»، دو فصلنامۀ قرآن و علم، س۳، ش۵.
    2. ابن فارس، احمد، (۱۴۰۴ق)، معجم مقاییس‌ اللغه، قم، دفتر انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.
    3. ایازی، سید محمد علی، (۱۳۸۱)، «اندیشه‌های اجتماعی در تفسیر المیزان» مجله بینات، س۹، ش۲.
    4. ایازی، سید محمدعلی، (۱۳۸۹)، «گرایش اجتماعی در تفاسیر معاصر قرآن مجید»، دو فصلنامه تخصصی الاهیات اجتماعی، س۲، ش۳.
    5. ایازی، سید محمدعلی، (۱۳۸۷)، المفسرون حیاتهم و منهجهم، چاپ دوم، تهران، سازمان چاپ وزارت ارشاد اسلامی.
    6. خرمشاهی، بهاء‌الدین، (۱۳۶۴)، تفسیر و تفاسیر جدید، چاپ اول، تهران، کیهان.
    7. رضایی اصفهانی، محمد علی، (۱۳۸۷)، منطق تفسیر قرآن، جلد ۱و۲، قم، جامعه المصطفی العالمیة.
    8. زمانی، محمد حسن، (۱۳۸۵)، مستشرقان و قرآن، چاپ سوم، قم، مرکز چاپ و نشر دفتر تبلیغات اسلامی حوزۀ علمیه.
    9. مؤدب، سید رضا، (۱۳۸۸)، مبانی تفسیر قرآن، قم، انتشارات دانشگاه.
    10. مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، (۱۳۷۴)، تفسیر نمونه، تهران، ناشر دارالکتب الاسلامیه.
    11. نفیسی، شادی، (۱۳۷۹)، عقل‌گرایی در تفاسیر قرن چهاردهم، قم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه.
    12. طباطبایی، سیدمحمدحسین، (۱۴۱۷ق)، المیزان فی تفسیر القرآن، چاپ دوم، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات.
دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 3
فروردین 1402
صفحه 149-159

  • تاریخ دریافت 30 بهمن 1401
  • تاریخ بازنگری 07 خرداد 1402
  • تاریخ پذیرش 21 شهریور 1402
  • تاریخ اولین انتشار 30 شهریور 1402
  • تاریخ انتشار 30 شهریور 1402