اسلام شناسی و قرآن پژوهی در جهان معاصر

اسلام شناسی و قرآن پژوهی در جهان معاصر

بررسی تطبیقی گرایش تفسیر اجتماعی سید قطب در فی ظلال القرآن و محمد جواد مغنیه در الکاشف با رویکرد خانواده

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده
استادیارگروه معارف، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان ، ایران
چکیده
گرایش اجتماعی به تفسیر قرآن مجید یکی از گرایش های تفسیری و از نوآوری‌های مفسران در سده‌های اخیر است. بر طبق این گرایش، مفسران به دنبال پیدا کردن جواب هایی برای مسائل اجتماعی جوامع هستند و راه حل معضلات و مشکلات را از قرآن کریم می جویند.در این میان آراء و اندیشه های دو متفکر جهان اسلام و از حامیان جنبش های اسلامی معاصر، سید قطب در تفسیر فی ظلال و محمد جواد مغنیه در تفسیر الکاشف، شایسته بازخوانی اند. در این پژوهش به شیوه توصیفی، تطبیقی و تحلیل انتقادی،گرایش تفسیر اجتماعی این دو مفسر در حوزه خانواده واکاوی و مشخص شده است .سئوال اساسی تحقیق این است که در گرایش تفسیر اجتماعی سید قطب در فی ظلال القرآن و محمد جواد مغنیه در الکاشف موضوع خانواده چه نقشی دارد و علل پرداختن به این گرایش تفسیری چیست؟یافته های تحقیق حاکی از آن است که هر دو متفکر با مشاهدۀ نارسایی‌های موجود در جامعۀ اسلامی، در اندیشۀ جبران عقب‌ماندگی‌ها در پرتو هدایت قرآنی گام برداشته اند و تنها راه رهایی مسلمانان را در استقرار حاکمیت اسلامی می دانستند. با مطالعه تفسیر این دو مفسر به روشنی مشخص می شود که هر دو مفسر به نقش خانواده در رسیدن به این مهم تاکید زیادی دارند
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A Comparative Analysis of the Social Interpretational Approach of Sayyid Qutb in Fi Zilal al-Quran and Muhammad Jawad Mughniyah in Al-Kashaf with a Focus on Family

نویسنده English

Hoseen Khoshdel Mofrad
Assistant Professor, Department of Education, Kashan Branch, Islamic Azad University, Kashan, Iran
چکیده English

The social interpretation approach to the Quran has emerged as a significant innovation among interpreters in recent centuries. Proponents of this approach seek to extract solutions to contemporary social issues and draw guidance from the Quran to address prevailing challenges. In this context, the perspectives of two prominent Islamic thinkers and advocates of contemporary Islamic movements, Sayyid Qutb in his interpretation "Fi Zhilal al-Quran" and Muhammad Jawad Mughniyah in his interpretation "Al-Kashaf," merit reexamination. This study employs a descriptive, comparative, and critical analytical approach to investigate the social interpretation approach of these two interpreters, focusing specifically on the theme of family. The central research question delves into the role of family in the social interpretation approach of Sayyid Qutb in "Fi Zhilal al-Quran" and Muhammad Jawad Mughniyah in "Al-Kashaf," and explores the underlying motivations for adopting this interpretive approach. The findings of the study reveal that both thinkers, witnessing the shortcomings prevalent in Islamic societies, sought to address these deficiencies through Quranic guidance, perceiving the establishment of an Islamic government as the sole path to Muslim liberation. A thorough examination of their interpretations clearly demonstrates the emphasis both interpreters place on the pivotal role of family in achieving this objective.
 

کلیدواژه‌ها English

Comparative Interpretation
Sayyid Qutb
Muhammad Jawad Mughniyah
Fi Zilal al-Quran
Al-Kashaf
Family
  • قرآن کریم، ترجمه، ناصر مکارم شیرازی،قم:انتشارات مدرسه امیرالمومنین(ع)، 1386.
  • نهج البلاغه،گرد آورنده سید رضی، ترجمه محمد دشتی، تهران:انتشارات زهد،1380.

الف)کتابها

  • اسلامی، سید حسن، گرایش‌های فکری در جهان معاصر اسلام،دانشگاه ادیان و مذاهب قم، 1386ش.
  • امین عاملی،سید محسن،اعیان الشیعه، دارالکتب،بیروت،1421ق.
  • ایازی،سید محمد علی،مبانی و روشهای تفسیر قرآن کریم،تهران،انتشارات دانشگاه آزاد واحد علوم وتحقیقات،1388ش.
  • رسول نژاد، عبدالله، سید قطب و شعر او، تهران: نشر احسان،1379ش.
  • سیاوشی، کرم،تحلیل انتقادی مبانی و روش تفسیری سیدقطب در فی ظلال القرآن،تهران: شرکت چاپ و نشر بین الملل،1389.
  • شریف لاهیجی، محمد بن علی، تفسیر شریف لاهیجی، تهران، دفتر نشر داد، ۱۳۷۳.
  • طیب، سید عبدالحسین،اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران:انتشارات اسلام‌، 1378.‌
  • قرائتی محسن تفسیر نور،تهران:مرکز فرهنگى درسهایى از قرآن، چاپ یازدهم، 1383 .
  • قطب، سید، فی ظلال القرآن، مترجم،خرم دل،مصطفی،نشر احسان،چاپ چهارم 1397.
  • قطب، سید؛ خصائص التصوراالسالمی ومقوماته ؛ قاهره: دارالشروق، 2002 م
  • قطب، سید، معالم فی الطریق،قاهره، دار الشروق،1410 ق.
  • قطب، سید، آینده در قلمرو اسلام؛ ترجمه سیدعلی خامنه ای، قم: هجرت، 1345 ش.
  • کسار، جواد علی، محمدجواد مغنیه حیاته و منهجه فی التفسیر،قم،نشر صادقین،1378ش.
  • مرادی، مجید، سید قطب، در:کتاب اندیشه سیاسی در جهان اسلام از فروپاشی خلافت عثمانی، علی اکبر علی خانی و همکاران، تهران: جهاد دانشگاهی، 1394ش.
  • مرادی، مجید، تفسیر و مفسران، قم، مؤسسه فرهنگی التمهید، اول، 1380 ش.
  • مغنیه. محمد جواد؛ الاسلا؛ مع الحیاه،، دارالعلم للملایین، بیروت،1422ق.
  • مغنیه. محمد جواد؛ الاسلام، الخمینی و الدولة الاسلامیة، چاپ اول، دار العلم للملایین، بیروت،1979م.
  • مغنیه. محمد جواد؛  من هنا و هناک،ناشر: دار و مکتبة الهلال - بیروت - لبنان. سال نشر: 1421 ق.
  • مغنیه. محمد جواد؛  الکاشف، ترجمه موسی دانش، قم، بوستان کتاب،1385ش.
  • مغنیه. محمد جواد؛ کتاب تجارب،قم، انوارالهدی،1383ش.
  • مغنیه. محمد جواد؛ فلسفة الاخلاق فى الاسلام. الناشر, بیروت : دار العلم للملایین،. تاریخ الإصدار،م١٩٧٧.
  • مغنیه محمدجواد،سامی غریری، فی ظلال الصحیفه السجادیه، چاپ 3،انتشارات دارالکتاب الاسلامی، 1386
  • میراحمدی، منصور؛ مهربان، احمد، «ایدئولوژی سید قطب و اسلام رادیکال»، در: پژوهش نامه علوم سیاسی، ش13، سال1387ش.

ج)سایت ها:

ه)لوح فشرده

 

دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 3
فروردین 1402
صفحه 133-148

  • تاریخ دریافت 06 اسفند 1401
  • تاریخ بازنگری 07 خرداد 1402
  • تاریخ پذیرش 06 شهریور 1402
  • تاریخ اولین انتشار 06 شهریور 1402
  • تاریخ انتشار 30 مرداد 1402