اسلام شناسی و قرآن پژوهی در جهان معاصر

اسلام شناسی و قرآن پژوهی در جهان معاصر

بازپژوهشی پیرامون نقش سنت در تفسیر از منظر قرآنیون شیعی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
زینب شمس 1
محسن قاسم‌پور 2
1 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکده ادبیات و زبان‌های خارجی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
2 دانشیار علوم قرآن و حدیث، دانشکده ادبیات و زبان‌های خارجی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
چکیده
در قرن معاصر با تأثیرپذیری از افکار سید جمال­الدین اسدآبادی، نیازها و شرایط سیاسی- اجتماعی جامعه، جریانی به نام «قرآنیان شیعه» در ایران شکل گرفت که بارزترین مشخصه آنان، کنار نهادن احادیث ائمه(ع) در فهم قرآن شناخته‌شده است. مطالعه آثار آنان نشان می­دهد، دیدگاه‌شان با سایر قرانیون تفاوت‌هایی را دارد. هدف این نوشتار بررسی نقش سنت در مبنا و رویکرد منتسبین به این جریان با استناد به نصوص خودشان است، ازاین‌رو با روش تحلیلی-توصیفی، دیدگاه آنان در سه موضوع (تفسیر و تأویل، کفایت قرآن (بهره­مندی از سنت در مباحث اعتقادی و نیز در تبیین احکام و جزئیات)، شروط پذیرش روایت) جمع‌آوری و فارغ از ارزیابی صحت واکاوی شده است. یافته­ها حاکی از آن است که با این حجم از تفاوت­ها و تناقضات، خطا در به‌کارگیری رویکردها و...، جریان به‌حساب آوردن آنان موضوعی قابل‌تأمل است. از تناقض بین آراء آنان با یکدیگر، عدم پایبندی به مبانی و تغییر نظراتشان در طول حیات فکری­شان، سستی مبانی آنان نتیجه می­شود.
کلیدواژه‌ها
قرآنیان شیعه
تفسیر
کفایت قرآن
سنت
پایبندی به مبانی

عنوان مقاله English

Rethinking the Role of Sunnah in Interpretation from the Perspective of Shiite Quranists

نویسندگان English

Zeynab Shams 1
Mohsen Qasimpour 2
1 PhD Student in Quranic and Hadith Sciences, Faculty of Literature and Foreign Languages, Kashan University, Kashan, Iran
2 Associate Professor of Quranic and Hadith Sciences, Faculty of Literature and Foreign Languages, Kashan University, Kashan, Iran.
چکیده English

Influenced by the thoughts of Seyyed Jamal al-Din al-Assadabadi, and the socio-political conditions of society, the need for a contemporary movement called the "Shiite Qur'an" was formed in Iran, that Their most prominent characteristic is the Decline of the hadiths of the Imams in understanding the Qur'an. Examination of their books shows that views differ from those of other Qur'ans. The main purpose of this study is to examine the role of Sunnah in the basis and approach of Shiite Quranists through their own books. By analytical-descriptive method, their views on three issues (interpretation, adequacy of the Qur'an (using the tradition in doctrinal discussions and also in explaining the rules and details), the conditions for accepting the narration)
 Collected and analyzed independently of accuracy. Findings indicate that with this volume of differences and contradictions, errors in the use of approaches, etc., the process of calculating them is a matter for consideration. The contradiction between their opinions, lack of adherence to the principles and change of their views during their intellectual life, results in the weakness of their principles.

کلیدواژه‌ها English

Shiite Quranists
Interpretation
Sufficiency of the Qur'an
Tradition
Adherence to the Basics
قرآن کریم.
الهی‌بخش، خادم‌حسین (1421ق). القرآنیون و شباهتم حول السنة (چاپ دوم). طائف: مکتب الصدیق.
برقعی‌قّمی، ابوالفضل (1386). عرض اخبار اصول بر قرآن و عقول (چاپ دوم). بی­جا.
برقعی‌قّمی، ابوالفضل (بی­تا-1). تابشی از قرآن. بی­جا.
برقعی‌قّمی، ابوالفضل (بی­تا-2). قرآن برای همه. بی­جا.
برقعی‌قّمی، ابوالفضل (بی­تا-4). خرافات وفور در زیارات قبور. بی­جا.
برقعی‌قّمی، ابوالفضل (بی­تا-3). نقد مراجعات (تحقیق: عبدالله سلمان، ترجمه: حنیف زرنگار). بی­جا.
تصدیقی‌شاهرضایی، علی (1393). نقد و بررسی آرای قرآنی و حدیثی قرآنیان شیعه (رساله دکتری). دانشگاه قم، قم، ایران.
تقوی، صادق (1326). یک روش جدید و علمی برای از بین بردن کلیه اختلافات جزئی مسلمانان. بی­جا.
جعفریان، رسول؛ و خرقانی روحانی، سیداسدالله (1382). نوگرای روزگار مشروطه و رضاشاه (چاپ اول). تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
حسینی‌طباطبایی، مصطفی (بی­تا-1). راهی به سوی وحدت اسلامی. بی­جا.
حسینی‌طباطبایی، مصطفی (بی­تا-2). بازنگری در معانی قرآن، بی‌جا.
حسینی‌طباطبایی، مصطفی (بی­تا-3). فتح الباری فیما روی عن علی(ع) فی تفسیر القرآن. بی­جا.
حسینی‌طباطبایی، مصطفی (بی­تا-4). بررسی روایات ساختگی در کتب حدیث (نقد کتب حدیث). بی­جا.
حسینی‌طباطبایی، مصطفی (بی­تا-5). دفاع از شمشیر اسلام. بی­جا.
حسینی‌طباطبایی، مصطفی (بی­تا-6). بررسی آرای اخباری و اصولی. بی‌جا.
خرقانی، اسدالله (بی­تا). محو الموهوم و سهو المعلوم. بی­جا.
خلیلی‌آشتیانی، سمیه؛ و باقری، مسعود (1397). حروف مقطعه از منظر احادیث و مفسران با تکیه بر آراء قرآن بسندگان ایرانی، فصلنامه سفینه، 16(67)، 47-65.
سنگلجی، شریعت (1386). توحید عبادت (چاپ سوم). تهران: دانش.
سنگلجی، شریعت (بی­تا). کلید فهم قرآن (چاپ پنجم). بی­جا.
سنگلجی، شریعت (1323). محو الموهوم. بی­جا.
شعار، یوسف (1369). تفسیرآیات مشکله (چاپ سوم). تهران: مجلس تفسیر قرآن.
شعار، یوسف (1351). مجلس تفسیر تبریز، زندگی­نامه علامه فقید مفسر شهیر قرآن مجید شادروان آقای حاج میرزا یوسف شعار. تبریز: شفق.
فریدتنکابنی، عبدالوهاب (1356-1). اسلام چنان‌که بود. بی­جا.
فریدتنکابنی، عبدالوهاب (1356-2). اسلام و رجعت. بی­جا.
قلمداران، حیدرعلی (1384). خلافت و امامت (چاپ اول). تهران: هدایت.
قلمداران، حیدرعلی (1388). بحث شفاعت (اسحاق دبیری، تصحیح) (چاپ اول). تهران: حقیقت.
قلمداران، حیدرعلی (بی­تا-1). ارمغان آسمان در بیان عوامل و علل ارتقا و انحطاط مسلمانان، بی­جا.
قلمداران، حیدرعلی (بی­تا-2). زیارت قبور بین حقیقت و خرافات. بی­جا.
قلمداران، حیدرعلی (بی­تا-3). بحثی عمیق پیرامون مسأله خمس مأخوذ از کتاب و سنت. بی­جا.
کسروی، احمد (1383). تاریخ مشروطه ایران (چاپ 20). تهران: امیرکبیر.
کلینی، محمد بن یعقوب (1365). الکافی. تهران دارالکتب السلامیة.
ممقانی، اسدالله (1329). مسلک الامام فی سلامة السلام. تبریز: مطبعة اسکندارنی.
نیشابوری، محمدحجاج (بی­تا). صحیح مسلم. بیروت: دارالفکر.

  • تاریخ دریافت 03 آذر 1400
  • تاریخ بازنگری 05 آذر 1400
  • تاریخ پذیرش 30 خرداد 1401
  • تاریخ اولین انتشار 30 خرداد 1401
  • تاریخ انتشار 01 آبان 1401