اسلام شناسی و قرآن پژوهی در جهان معاصر

اسلام شناسی و قرآن پژوهی در جهان معاصر

بازخوانی اندیشه‌های سیاسی و دینی إسرار احمد

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته دکترای تاریخ اسلام، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 استادیار گروه تاریخ، دانشگاه اراک، اراک، ایران
چکیده
اندیشه سیاسی إسرار احمد بازتاب سه جریان فکری‌ است که از آزاد، اقبال و مودودی شروع‌شده ‌بود، اما این اندیشه‌ها در فرآیند زمانی و ذیل شرایط سیاسی- اجتماعی، تأثیر خود را نشان دادند. مسأله اساسی پیش‌ِرو، شناساندن تحول فکری وی، در فرآیندی زمانی و زمینه‌ای تاریخی و تبیین اندیشه‌های سیاسی این متفکر و نظریه‌پرداز است. براساس روش تاریخی-‌تحلیلی، احمد نخست تابع افکار آزاد در ایده بازگشت به قرآن و اندیشه اصلاح فکریِ اقبال بود و در راستای دنبال کردن این اهداف، «مرکز انجمن خدام القرآن» را در سال 1972 میلادی بنیان نمود و نخستین کتابش را نیز در همین چهارچوب تألیف کرد. در مرحله بعد، تأثیر تفکر انقلابی مودودی و اصلاحی اقبال بیشتر نمایان شد و «تنظیم اسلامی» را در 1975میلادی راه‌اندازی کرد، سرانجام با بازگشت به اندیشه آزاد در جنبش خلافت و انقلاب اسلامی مودودی، در سال 1991 میلادی «تحریک الخلافت» را به‌منظور انقلاب همه‌جانبه و استقرار نظام خلافت تشکیل داد. نظریه سیاسی احمد در مرحله اخیر، ترکیبی از نگرش سنتی اهل سنت در باب خلافت و شیوه‌های مدرن غربی درباره حکومت نیز بود. در این نگرش چند عنصر اساسی آشکار است که به‌ترتیب می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: قائل شدن به اهل ذمه، محدود شدن نقش زنان در انتخابات، انتخاب خلیفه از سوی مردم برای یک دوره زمانی محدود، نقش اجتهاد و جهاد تبلیغی.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Political Views of Israr Ahmed Revisited

نویسندگان English

Abdolvahed Qaderi 1
Mohammad Hassanbeigi 2
Farhad Saboorifar 2
1 PhD in Islamic History, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
چکیده English

The political views of Israr Ahmed reflect three streams of thoughts emanating from Azad, Iqbal, and Maududi. The impact of these ideas realized through time under some political and social conditions. What matters most is introduce this intellectual development in a historical context as well as explain his political views. Ahmed was at first following Azad regarding a return to Quran and also Iqbal concerning an intellectual reform based on a historical-analytic method. To do so, he established Markazi Anjuman for Khuddam-ul-Quran in 1972 and publicized it in his writings. Next, the effects of revolutionary thoughts of Maududi and reforming views of Iqbal manifested themselves in his views. He then established Tanzeem-e-Islami in 1975 and Tahreek-al-Khilafah in 1991, returning to Azad’s views and also Maududi’s Islamic Revolution in order to realize an overarching revolution as well as the system caliphate. The last stage in his political theory was composed traditional Sunni views on the system caliphate and modern western government with such basic elements as the belief in dhimmis, limiting the role of women merely to choosing, electing the Caliph from the public for a limited period, ijtihad, jihad for promotion, etc.

کلیدواژه‌ها English

Return to Quran
Intellectual Reform
Revolution
Islamic State
Caliphate
Ijtihad
اقبال‌لاهوری، علامه‌محمد (بی‌تا) احیای فکر دینی در اسلام، ترجمه احمد آرام، تهران: رسالت قلم.
بدیع، برتران (1377) اعتراض و بازسازی سیاسی در جهان اسلام، ترجمه احمد نقیب‌زاده، حکومت اسلامی: ویژه اندیشه و فقه سیاسی اسلام، 11، 120-87.
حضرتی، حسن و قادری، عبدالواحد (1389) اندیشه سیاسی حزب‌التحریر، پژوهش‌های تاریخی، 11، 76-56.
عبدالرازق، علی (1925). الاسلام و اصول الحکم: بحث فی الخلافة و الحکومة فی الاسلام، الطبعة الاولی، قاهره: دارالهلال.
نوری، محمد (1376). نگارش‌ها و گرایش‌های سیاسی توفیق الشاوی، حکومت اسلامی: ویژه اندیشه و فقه سیاسی اسلام، 5، 184-169.
Ahmad, I. (No date). Bai’yah The Basis for Organization of a Revivalist Party in Islam, Lahore: Markazi Anjuman Khuddam-ul-Quran.
Ahmad, I. (2000). The Call of Tanzeem-e-Islami. Lombard, IL: Tanzeem-e-Islami North America.
Ahmad, I. (2002). Rise & Decline of the Muslim Umma: with a Comparison to Jewish History and a Brief Survey of the Present Efforts Towards the Resurgence of Islam, English Translation: Dr. Sanaullah Ansari, Lahore: Markazi Anjuman Khuddam-ul-Quran.
Ahmad, I. (2006). Khilafah in Pakistan, what, why & how? A Collection of two Articles, Lahore: Markazi Anjuman Khuddam-ul-Quran.
Ahmad, I. (2011). Islamic Renaissance: The Real Task Ahead, Translated by Ahmed Afzaal, the Islamic Society of Central New York: Islamic Organization of North America.
Ahmad, M., Reetz, D., & Johnson, T. H. (2010). Who Speaks for Islam?. Muslim Grassroots Leaders and Popular Preachers in South Asia, National Bureau of Asian Research Special Report.
Ahmad, S. (1993). Dr. Isrār Aḥmad's Political Thought and Activities (Doctoral Dissertation, McGill University).
Howenstein, N. (2008). The Jihadi Terrain in Pakistan: An Introduction to the Sunni Jihadi Groups in Pakistan and Kashmir.
Parray, T. A. (2011). Allama Iqbal on Islam-Democracy Discourse: An Analysis of His Views on Compatibility and Incompatibility. Islam and Muslim Societies, 4(2), 1-14.
دوره 1، شماره 1 - شماره پیاپی 1
اردیبهشت 1401
صفحه 179-210

  • تاریخ دریافت 11 خرداد 1401
  • تاریخ پذیرش 02 شهریور 1401
  • تاریخ اولین انتشار 02 شهریور 1401
  • تاریخ انتشار 02 شهریور 1401